عفو نت پارانشیم ریه پنومونی گفته میشود پنومونی شایعترین عفونت غیر مامایی در دوران حاملگی بوده و علل تشخیص داده شدﮤ ان همانند دوران غیر بارداری بوده و به ترتیب شیوع عبارتند ازاسترپتوکوک پنومونی0 هموفیلوس انفولانزا ،عوامل اتپیک،ویروسها،قارچها وپاتوژنهای روده اند
اثرات پنومونی بر جنین׃پنومونی باعث افزایش زایمان زودرس ومرگ ومیر پری ناتال میشود مار کمترازافراد غیرحامله بوده ودر برخی گزارشات با افزایش مرگ ومیر همراه بوده است
ارزیابی׃
معاینه ی بالینی بایستی به دقت انجام شود ودرصورت شک به پنومونی یاوجود علایم تنفسی فوقانی بارز بیش از دو هفته باید حداقل رادیوگرافی رخ ونیمرخ قفسه ی سینه به عمل اید0
موارد عادی وبدون عارضه ی بیماری بجز رادیو گرافی قفسیه سینه نیاز به اقدام خاص دیگری ندارند0
اندیکاسیون بستری: در پنومونی های اکتسابی ارتباطی در شرایط زیر میزان مرگ میر افزایش یافته وتوصیه میشود در صورت وجود هر یک ازحالات زیر بیمار حداقل برای 24 ساعت در بیمارستان بستری وتحت نظر درمان قرار گیرد0
اختلالات زمینه ای همراه:
بیماری مزمن ریوی٬ دیابت٬ نارسایی کلیه٬ بیماری مزمن کبدی٬ حالات بعد از اسپلنکتومی٬ بیماری نورولوژیک٬ بیماری نئوپلاستیک ویا الکلیسم
سابقه ی بستری در بیمارستان در یک سال اخیر׃
مشکوک به اسپیراسیون یاحالات همراه با اختلالات هوشیاری
3- یافته های فیزیکی׃تعداد تنفس بیش از 30 بار دردقیقه هیپوترمی یاهیپرترمی٬ وجود بیماری غیر ریوی ویا وجود اختلال هوشیاری
4- یافته های ازمایشگاهی׃ لکوپنی ٬ لکوسیتوز شدید٬باکتریمی٬ افزایش کراتینین٬انمی
5- یافته های رادیولوژیک׃ گرفتاری بیش از یک لوب٬ گسترش سریع عفونت ویاافیوژن پلور
پنومونی باکتریال
عوامل باکتریال عامل دوسوم موارد پنومونی ها دربالغین بوده وشایعترین جرم های مسئول ان عبارتند از׃ استرپتوکوک پنومونی٬ هموفیلوس انفلوانزا وعوامل اتپیک
جهت مقاصد عملی بر اساس تابلوی بالینی٬پنومونی به دو نوع تیپیک وغیر تیپیک تقسیم می شود
پنومونی تیپیک با بروز سریع وناگهانی تب٬ لرز٬ سرفه با خلط چرکی٬ درد پلورتیک قفسه سینه وانفیلتراسیون لوبر مشخص شده ودر اثر پنوموکوک ویاهموفیلوس انفلونزا میباشد0پنومونی غیر تیپیک سیری اهسته داشته وبا تب پایین٬توکسیستی کم٬خلط موکوئیدی وانفیلتراسیون مشخص میشود0وعوامل اتیپیک مسبب ان می باشد0 البته بایستی متذکر شد که درشرایط وحالات خاص٬ عوامل پاتوژنیک متفاوتی دخیل خواهند بود0
نکته ׃هموفیلوس انفلوانزا در بالغین سالم موجب پنومونی نمی شود مگر در صورت وجود اختلالات زمینهای همچون بیماری های مزمن انسدادی ریه، مصرف الکل یا دخانیات، برونشیت مزمن ویا ضعف سیستم ایمنی0
تدابیر درمانی׃ درمان پنومونی باکتریال بر دو اصل کلی استوار است:
1- تجویز انتی بیوتیک و 2-اقدامات حمایتی
الف- تجویز انتی بیوتیک׃ با افزایش میزان مقاومت به امپلی سیلین امروزه داروی انتخابی درپنومونی های خفیف تا متوسط وبدون عارضه، اریترومایسین است که به صورت خوراکی ویاحداقل درشروع درمان به صورت وریدی تجویز می شود0 در موارد شدید بیماری که ازسفالوسپرین های نسل دوم یا سوم با یا بدون اریترومایسین درمان مناسبی خواهد بود0 درموارد مشکوک به عفونت استافیلوکوکی یا هموفیلوس انفلوانزایی، یا گرم منفی و یا بی هوازی یکی از سفالوسپورین های نسل سوم همراه بااریترومایسین رژیم مناسبی است0
بهبود بالینی ظرف دو یا سه روز ظاهر خواهد شد0 درمان تا 5 روز بعد از قطع تب ویا بطور کلی 7 تا 14 روز ادامه می یابد0
نکته׃ داروی انتخابی پنومونی پنوموکوکی، پنی سیلین است0
ب׃ اقدامات حمایتی׃ 1- در صورت لزوم می توان از یک مسکن وتب بر کمک گرفت0 تب معمولا ظرف 2 تا 4 روز از شروع درمان از بین می رود0 ودرصورت تداوم ان بایستی به فکر عوارض بیماری بود ورادیوگرافی قفسه کنترل شود ودر صورت لزوم درمان مربوطه به اجرا گذاشته شود0 2- در صورت وجود تنگی نفس یا تاکی پنه بایستی اکسیژن تجویز شود ودر صورت وجود اختلال تنفس شدید ومقاوم به اکسیژن انتوباسیون وتهویه ی مکانیکی طبق روش کلاسیک به عمل اید0 بایستی فشار اکسیژن درسطح 70 میلی متر جیوه حفظ شود0 3- در صورت بروز زایمان زودرس اگر منع خاصی وجود نداشته باشد درمان با توکولیتیک ها اندیکاسیون خواهد یافت0
4- درمواردی که خلط غلیظ وچسبنده باشد میتوان از موکولیتیک ها هم استفاده کرد
5- هیدراتاسیون درحد مناسب ومطلوب صورت گیرد 6- درصورتیکه سرفه شدید وازار دهنده باشد ویااحتمال پارگی کیسه امنیون زیاد باشد می توان از استامینوفن کدئینه یادیفن هیدرامین کمک گرفتد0
نکته ׃ با شروع درمان پنومونی ، ممکن است تغییرات رادیوگرافیک قفسه سینه به ظاهر بدتر شود0 لذ ا، این یافته ها زمانی ارزشمند ومعنی دار است که با کلینیک بیمار نیز مطابقت داشته باشد0
ج- پیشگیری׃ واکسن پلی والان پنوموکوک تا 60 الی 70 درصد در پیشگیری از پنوموکوک موثر بوده وتوصیه میشود در بیماران با ایدز، اختلال قلبی، ریوی یا کلیوی و بیماران مبتلا به سیکل سل تجویز شود0
دوپنومونی ویروسی در دوران حاملگی از اهمیت خاصی برخوردار است׃
1- انفلوانزا و 2- واریسلا
الف- پنومونی انفلوانزا׃انفلوانزا به وسیله ی یکی ازسه تیپΑ ، B و یا C میکرو ویروسهای انفلوانزا بوجود میاید0 بیماری بعد از یک دوره ی کمون 4-1 روزه با علایم سرماخوردگی٬ تب بالا٬ لرز٬ سردرد٬ ضعف وکوفتگی عضلانی وسرفه تظاهر میکند ودر صورت عدم بروز عارضه ی خاصی ظرف سه روز بر طرف می شود ودر صورتیکه بیش از5 روز تداوم یابد بایستی به فکر عوارض ان٬ بخصوص پنومونی 0 در انفلوانزا٬ پنومونی ممکن است مرحله ای ازپروسه ی خود بیماری باشد ویا اینکه در اثر سوار شدن عفونت باکتریال باشد0 در هر دو حالت ممکن است در معاینه طبیعی باشد ویا اینکه ویز ویا رال پراکنده شنیده شود0 اما در پنومونی انفلوانزایی رادیوگرافی قفسه سینه بجز انفیلتراسیون اینترا ستیشیال دو طرفه٬ سایر مولفه ها طبیعی خواهد بود0 شایعترین عوامل دخیل در عفونت ثانویه در انفلوانزا٬ استرپتوکوک پنومونیا٬ استافیلوکوک طلایی٬ هموفیلوس انفلوانزا ویا باسیل های گرم منفی هستند0
درمان انفلوانزاعمدتا حمایتی وعلامتی است وشامل استراحت٬ رژیم غذایی مناسب٬هیدراتاسیون
تجویز مسکن وتب بر و در صورت لزوم انتی هیستامین است.
درپنومونی ویرال در صورت لزوم اکسیژن تجویز میشود0 امانتادین یک داروی ضد ویروسی مناسبی بوده ودرپیشگیری وتخفیف بیماری تا حدود زیادی موثر است ومی توان درموارد اپیدمیک بیماری٬ در بیماران hijh risk وموارد شدید بیماری از ان کمک گرفت0
نکته׃ ویروس انفلوانزا تراتوژن نیست. در کل ، میزان سقط خود به خودی وزایمان زود رس در انفلوانزا افزایش می یابد که علت اصلی ان هم پنومونی است. بطور کلی خطر پنومونی ویروسی در سه ماهه ی سوم بیش از سایر دوران های حاملگی است.
ب- پنومونی واریسلایی׃ ویروس پنومونی واریسلا از خانواده هرپس ویروس D N A بوده وحداقل دو سوم بالغین نسبت به ان مصون می باشند عفونت اولیه با این ویروس موجب ابله مرغان می شود اگر چه عفونت ثانویه جلدی باکتریال شایعترین عارضه ابله مرغان است0 اما پنومونی واریسلایی جدیترین عارضه ی ان است و5-2 روز بعد از تب، بثورات جلدی وضعف وبی حالی، علایم تنفسی به صورت سرفه، تنگی نفس وتاکی پنه، هموپتزی ودرد سینه ظاهر می شود0 میزان مرگ ومیر پنومونی واریسلایی دردوران حاملگی 40-30 درصد است که در صورت سیگاری بودن بیمار بیش ازاین میزان خواهد بود0
درمان پنومونی واریسلایی شامل اقدامات محافظتی واسیکلوویراست0 اسیکلوویر به میزان 7.5-10 ml/kg هر 8 ساعت وریدی تجویز می شود0
واکسن ویروسی زنده ی ضعیف شده واریسلا در سال 1995 توسطA D F امریکا مورد تایید قرار گرفته شد ودرکودکان 12 ماه تا 12 سال تک دوز 5/0 میلی لیتر و در بالغین دو دوز 5/0 میلی لیتر به فاصله 8-4 هفته تجویز می شود0 همانند سایر واکسن های ویروسی زنده مصرف این واکسن نیز در دوران بارداری ممنوع است0 تجویز ایمیونوگلوبین اختصاصی واریسلا-زوستر ظرف 96 ساعت از تماس با فرد بیمار می تواند ازبروز یا شدد بیماری بکاهد با توجه به اینکه 90-80 درصد بالغین به واریسلا مصون هستند